De gemeente Bodegraven-Reeuwijk beschikt niet over een monumentenambtenaar die liefst lokaal bekend is, weet wat er speelt en “als een bok op de haverkist zit”. Dat schrijft erfgoedstichting Hugo Kotestein (actief in oostelijk Zuid-Holland en westelijk Utrecht tussen Oude Rijn en Hollandse IJssel) in haar onlangs verschenen jaarverslag over 2022. “De teloorgang van het historisch belangrijke ‘accijnshuisje’ bij de Wierickerschans heeft duidelijk bewezen dat zo’n functionaris node wordt gemist”.
Na een periode van stilte, opgedrongen door het wegvallen van deelnemers, herpakt de werkgroep zich. Historicus en oud-wethouder Ton van der Schans, en voormalig communieadviseur en oer-Bodegraver Willem IJdo traden toe als voorzitter respectievelijk secretaris. “Met de wethouder voor cultureel erfgoed wordt gesproken over ‘hete hangijzers’. Dit is hard nodig want ook al voert de gemeente Bodegraven-Reeuwijk beleid voor erfgoed, een actieve werkgroep blijft nodig om het beleidsproces in de gaten en de gemeente wat dit betreft op koers te houden”. Belangrijke aanknopingspunten daarvoor zijn de gemeentelijke lijst van lokale monumenten uit 2018 en een inventarisatie van deels (nog) niet monumentale panden en elementen in het landschap uit 2017.
De (niet beschermde) Turkenburg-vleugel van het Evertshuis met links de rechterkant van een vroegere directiewoning.
Geen bescherming
Die documenten moeten regelmatig bij de tijd worden gebracht, vindt de werkgroep. Zo bleek het beeldbepalende gebouw van de vroegere zaadhandel Turkenburg, onderdeel van het financieel noodlijdende Evertshuis, niet op die monumentenlijst te staan. De gemeente overweegt dat gebouw te verkopen. Zonder de status van gemeentelijk monument mist ‘Turkenburg’ de bescherming die eventuele sloop door een nieuwe eigenaar lastiger maakt. De werkgroep heeft burgemeester en wethouders in maart per brief verzocht het pand als monument aan te wijzen. Het resultaat daarvan laat nog op zich wachten.
Een andere zaak waarmee Hugo Kotestein zich bezig houdt, is het plan ‘Pastoriestaete’ van vastgoedontwikkelaar Rhynleve voor de hoek van de Kerkstraat, het Pastorieplein en het Voorplein, één van de “meest historische en ‘gevoelige’ plekken van Bodegraven door de dominante aanwezigheid van de grotendeels middeleeuwse Dorpskerk en door de karakteristieke bebouwing rond de Oude Markt”. Eind vorig jaar gaf de gemeenteraad groen licht voor uitvoering van het plan, dat sindsdien een vergunningprocedure doorloopt.
Wordt de voormalige begraafplaats ten noorden van de Bodegraafse Dorpskerk gerehabiliteerd en omgetoverd tot ‘Sint Gallus’-hof, naar de vermoedelijke stichter van de kerk in de vroege middeleeuwen?
‘Boerderijlinten’
Nauw met de ontwikkeling van ‘Pastoriestaete’ verbonden, zijn reconstructie van de Oude Markt en rehabilitatie van de vroegere begraafplaats, direct ten noorden van de kerk. Ook hier kijkt de werkgroep naar, nu ‘Hart in Bodegraven’ haar werkzaamheden als leverancier van ideeën om de openbare ruimte in het dorpscentrum van Bodegraven opnieuw in te richten onlangs heeft beëindigd. In het buitengebied is de toekomst van ‘boerderijlinten’ – reeksen beeldbepalende boerderijen en de omgeving ervan – een aandachtspunt voor Hugo Kotestein. “Daar willen we invloed op kunnen uitoefenen als de stikstofplannen van het kabinet doorgaan en die boerderijen hun huidige functie verliezen.”
