Gouda – Van 27 november tot en met 21 december is de expositie ‘Project Rode Kool – Rode kool als gids door Goudse grond’ te zien in De Firma. De expositie laat de resultaten zien van een citizen-science project van Johanna Weggelaar (stichting Pollen) en Kristof Vrancken (KU Leuven) met drieëntwintig Gouwenaars. Wethouder Thierry van Vugt van de gemeente Gouda zal de expositie officieel openen op 28 november.
Tekort aan diversiteit
Door de moderne ontwikkeling van de landbouw is de diversiteit aan gewassen drastisch verminderd. Ook binnen één soort zijn de variaties in kleur, vorm en smaak grotendeels verdwenen in de supermarkt. Groenten en fruit worden in gecontroleerde omstandigheden geteeld, zodat ze de gewenste eigenschappen krijgen. Daarna worden ze streng geselecteerd op uniformiteit en uiterlijk, zodat alleen de beste exemplaren in de winkelrekken liggen. Zo is ons voedselsysteem steeds verder losgekomen van de bodem, terwijl die juist een cruciale rol speelt in de groei, smaak en samenstelling van onze gewassen.
Rode kool als bio-indicator
De afgelopen zes maanden onderzochten Johanna, Kristof en de Gouwenaars die hebben deelgenomen aan Project Rode Kool de Goudse bodem. In mei plantten zij, verspreid door de hele stad, meer dan honderd rode koolplantjes. In september werden de rode kolen geoogst. De expositie laat de variatie zien in grootte, vorm en kleur van de kolen, die allemaal onder eigen, Goudse omstandigheden zijn gegroeid. De rode kool fungeerde in het project als bio-indicator: het pigment ervan reageert op de zuurgraad van de bodem en verandert zo van kleur. Dit gegeven hebben initiatiefnemers Johanna en Kristof benut om een visuele vertaling te maken van de bodemeigenschappen van de stad.
Gouda in anthotypes
Een deel van het onderzoek kreeg vorm in het maken van ‘anthotypes’: fotografische afdrukken waarbij plantaardige pigmenten uit de geoogste kolen werden gebruikt. De beelden, foto’s van de betrokken Gouwenaars en de locatie waar hun rode kool groeide, vormden zich langzaam door zonlicht en verbeelden op een poëtische manier de kwetsbare verbinding tussen bodem, plant, licht en mens.
Een hechte gemeenschap
Dit participatieve en artistieke project wil bewoners op een creatieve manier de middelen geven om meer te weten te komen over hun eigen stukje Gouda. Via een reeks workshops en gezamenlijke activiteiten ontstond een hechte gemeenschap waarbij kennisdeling, observatie en zorg centraal stonden.
Expo in De Firma
De expositie ‘Project Rode Kool – rode kool als gids door Goudse grond’ is van 27 november tot en met 21 december 2025 te zien bij kunstcentrum De Firma, Achter de Kerk 13 in Gouda. De expositie is te bezoeken van donderdag tot en met zondag tussen 12 en 17 uur. Meer info vind je hier.
Meer informatie vind je op onze website: https://voedselverhalen.nl/projecten/project-rodekool/
